OKX · Komisyon
OKX komisyonu nasıl hesaplanır: iki maliyet senaryosunu karşılaştıralım
Kuantitatif yapan kişi komisyona ortalama bir kullanıcıdan çok daha duyarlıdır. Nedeni basit: çok emir veriyorsun. Bir grid bir günde onlarca kez gerçekleşebilir; bir strateji bir ay boyunca çalışınca biriken komisyon küçük bir sayı değildir. Göze çarpmayan bir oran farkı, yüksek frekansa konunca bir stratejinin kâr mı zarar mı ettiğini doğrudan belirleyebilir.
Bu yüzden bu yazıda biz (MeowQuant ekibi) OKX'in (OKEx olarak da yazılır) komisyonunu parçalayıp net anlatıyoruz: nasıl alınır, maker ile taker nerede ayrılır, komisyon kademesi nereden gelir, iki farklı oran senaryosunun toplam maliyeti nasıl değiştirdiğini örnek bir hesapla gösteriyoruz. Tüm komisyon rakamlarını sabitlemiyoruz — OKX bunları piyasaya göre ayarlar, kesin değerler her zaman resmî sitede güncel yayımlanana göredir; bu yazı yalnızca yöntemi ve mantığı anlatır.
Komisyonun temel yapısı
OKX'in işlem komisyonu özünde gerçekleşen tutarının bir yüzdesi olarak alınır. Bu yüzde iki boyutla birlikte belirlenir:
- Emir koyan mı emir alan mı olduğun (maker / taker) — aynı kademede bu iki sayı genellikle farklıdır.
- Hangi komisyon kademesinde olduğun — kademe yükseldikçe iki sayı da düşer.
Bir de iki bağımsız sistemi ayırmak gerek: spot ile kaldıraçlı ürünlerin oranları ayrıdır, rakamlar farklıdır, kaldıraçlı ürünlerde fonlama oranı gibi ek maliyetler de vardır. Bu yazı net anlatmak için yalnızca spota odaklanır — yeni başlayanın en önce anlaması gereken kısım da budur. Kaldıraçlı ürünler yüksek riskli olduğundan onları teşvik etmiyoruz; burada onlara girmiyoruz.
Emir koyma (maker) ile emir alma (taker) farkı
Bu, komisyonda en önce anlaşılması gereken kavram çiftidir, çünkü maliyetini doğrudan etkiler ve emir verme şeklinle güçlü bir bağı vardır.
- maker (emir koyan): hemen gerçekleşmeyecek bir limit emri koyarsın, emir defterine girer ve birinin gelip gerçekleştirmesini bekler. Piyasaya likidite sağladığın için borsa sana daha iyi bir oran verir.
- taker (emir alan): verdiğin emir, emir defterinde hazır bekleyen bir emirle hemen gerçekleşir — örneğin piyasa emri ya da anında eşleşen bir limit emri. Likiditeyi "alıp götürdüğün" için oran genellikle daha yüksektir.
Genel kural şu: maker oranı taker oranından düşüktür. Bunun kuantitatif için çok somut bir anlamı var: grid gibi bol limit emri koyup gerçekleşmesini bekleyen stratejiler doğal olarak maker ağırlıklıdır, maliyet yapısı olarak sık sık piyasa emriyle girip çıkan stratejilerden ucuza gelir. Tersine, stratejin fiyatı kovalamak ve hemen gerçekleşmek zorundaysa çoğunlukla taker olur, maliyet biraz yükselir; strateji tasarlarken bunu hesaba katman gerekir. İki kademenin tam değeri, OKX resmî sitesinde güncel yayımlanana göredir.
Komisyon kademesi nereden gelir
Neden birinin oranı seninkinden düşük? Çünkü oranlar kademelidir, ve kademe genellikle şu iki şeye bağlıdır:
| Etkileyen faktör | Oranı nasıl etkiler | Sıradan kullanıcı için gerçek |
|---|---|---|
| Son dönem işlem hacmi | Hacim büyüdükçe kademe yükselir, maker/taker oranı düşer | Sıradan kişinin hacmi büyük değil, çoğu temel kademede kalır |
| OKB tutum miktarı | Platform coin'i OKB ne kadar çoksa o kadar düşük oran kademesi | Herkes özellikle OKB biriktirmez |
| VIP / profesyonel kullanıcı | Daha yüksek eşiği karşılayınca daha iyi orana geçer | Çoğunlukla büyük hesaplar veya kurumlar; yeni başlayan ulaşamaz |
Sonuç çok açık: yeni başlayanların büyük çoğunluğu temel kademede kalır. Hacim yükselmez, kimse de bir yığın OKB biriktirmez. Bu nedenle başkasının oranını kopyalamak yerine kendi hesabındaki maker/taker oranlarını kontrol etmek gerekir.
İki ücret senaryosu nasıl karşılaştırılır
İki oranı karşılaştırırken aynı aylık gerçekleşen tutarı kullan. İlk senaryodaki komisyon, gerçekleşen tutar çarpı ilk oran; ikinci senaryodaki komisyon da aynı tutar çarpı ikinci orandır.
Karşılaştırmanın anlamlı olması için iki oranı da kendi hesabındaki güncel ücret ekranından al veya ikisini de açıkça örnek senaryo olarak işaretle.
Bir hesap yapalım (örnek)
Yalnızca kavram anlatmak hissettirmiyor; mantığı bir grup örnek sayıyla yürüyelim. Dikkat: aşağıdaki oranlar yalnızca yöntemi göstermek için keyfi seçilmiş örnek değerlerdir, OKX'in gerçek oranı değildir, gerçek oran için resmî siteye bak.
Varsayalım: spot yapıyorsun, bir ayda toplam gerçekleşen tutarın 100.000 USDT (alış-satış toplamı), büyük kısmı grid limit emri (maker). Yine varsayalım ki A senaryosunda maker %0,08, B senaryosunda %0,06 oluyor (tamamen örnek sayılar). O zaman:
| Kalem | A senaryosu (örnek) | B senaryosu (örnek) |
|---|---|---|
| Aylık gerçekleşen tutar | 100.000 USDT | 100.000 USDT |
| Örnek maker oranı | %0,08 | %0,06 |
| O ayki komisyon | ≈ 80 USDT | ≈ 60 USDT |
| Aylık maliyet farkı | — | ≈ 20 USDT |
Mantığı gördün mü: gerçekleşen tutar büyüdükçe, emir frekansı arttıkça o yüzde farkı daha belirgin büyür. Ara sıra bir alıp bekleten biri için komisyon farkı neredeyse ihmal edilebilir; ama ayda yüz binlerce, milyonlarca tutar çeviren bir kuantitatif strateji için bu fark bir yılda birikince küçük para değildir. Bir kez daha vurgulayalım, yukarıdaki tüm sayılar örnektir, yalnızca yöntemi anlatmak için — kendi gerçek oranın, OKX resmî sitesinde güncel yayımlanana göredir.
Kendi hesabını araç sayfasında çıkar
Bizim örneğimizi tutturmaktansa kendi sayılarını gir. Araç sayfamızda bir komisyon senaryosu hesaplayıcısı var; tamamen ön uçta çalışır, senden hiçbir veri almaz: kendi tahmini aylık işlem hacmini ve o anki kademenin oranını (OKX panelindeki "Komisyon Oranı" sayfasından kopyala) gir, sana yaklaşık komisyonu ve iki oran arasındaki maliyet farkını tahmin eder. Bu şekilde çıkan sayı, kendi gerçek durumuna en yakın olandır.
Grid çalıştırıyorsan o hesap biraz daha ayrıntılı olmalı — kademe sayısı, aralık, tetikleme frekansı gerçek gerçekleşme sayısını, dolayısıyla komisyonu etkiler. Bu kısmı grid parametre kestiricisiyle birlikte bakabilirsin; "kaç kademe kârı kazanılır" ile "ne kadar komisyon ödenir" yan yana konunca parametrenin gerçekten avantajlı olup olmadığı anlaşılır.
Pano oranıyla nasıl karşılaştırılır
Maliyet ve risk üzerine
Son olarak, işin önceliğini karıştırmamak için bir uyarı: komisyon maliyetin önemli bir kalemidir, ama kâr edip etmeyeceğini belirleyen tek faktör değildir; daha düşük komisyon her durumda kâr edileceği anlamına gelmez. Zararlı bir strateji düşük maliyetle de zarardadır; yalnızca daha iyi bir komisyon kademesine geçmek için hacmi şişirmek ek risk yaratabilir.
Sık sorulan sorular
maker ile taker'dan hangisinin komisyonu düşük?
Genelde maker (emir koyan) oranı taker (emir alan) oranından düşüktür, çünkü emir koyma piyasaya likidite sağlar ve borsa ona genellikle daha iyi bir oran verir. Bu yüzden grid gibi bol limit emri koyan stratejiler, sık sık piyasa emriyle emir almaktan doğal olarak daha ucuza gelir. İki kademenin tam oranı, OKX resmî sitesinde güncel yayımlanana göredir.
İki ücret oranını nasıl karşılaştırırım?
Aynı gerçekleşen tutarı iki oranla ayrı ayrı çarp. Aradaki fark yalnızca maliyet senaryoları arasındaki farktır; kâr veya getiri tahmini değildir.
Komisyon kademesi neye göre belirlenir?
OKX'in komisyon kademesi genellikle iki şeye bağlıdır: son dönemdeki işlem hacmin ve elinde tuttuğun platform coin'i OKB miktarı. İşlem hacmi büyüdükçe, OKB tutumu arttıkça kademe yükselir, oran düşer. Hesap düzeyi kullanıcıya göre değişir; kademe ölçütleri ve geçerli oranlar için kendi hesabındaki güncel ücret ekranını esas al.
Spot ile diğer ürünlerin komisyonu aynı mı?
Aynı değil. Farklı ürün türlerinin komisyon sistemleri birbirinden bağımsızdır, rakamlar farklıdır ve kaldıraçlı ürünler ek maliyetler de içerir. Bu yazıdaki örnek yalnızca spot içindir. Kaldıraçlı ürünler çok daha yüksek riskli olduğundan, yeni başlayan aşamasında önce spotu ve maliyetini netleştirmeni, en baştan kaldıraçlı ürünlere bulaşmamanı öneririz. Kesin oranlar OKX resmî sitesinde güncel yayımlanana göredir.
Yüksek frekansla emir koyup iptal etmek çok komisyon ödetir mi?
Yalnızca emir koyup gerçekleşmemek genellikle komisyon almaz; komisyon çoğunlukla emrin gerçekleştiği anda alınır. Ama yüksek frekanslı stratejinin asıl endişesi arayüz frekans sınırı ve kayma (slippage), emir koyup iptal etmenin kendisi değildir. Ayrıca farklı komisyon sistemlerinde, gerçekleşen emrin maker oranı senin kademene göre değişebilir; yüksek frekans çalıştırmadan önce kendi kademenin kurallarını net gör.
API ile emir vermek ile web'den emir vermek aynı komisyonu mu öder?
Komisyon hesabındaki ürün, kademe ve maker/taker durumuna göre belirlenir. API, web ve uygulama emirlerini karşılaştırırken kendi hesabında görünen güncel ücret kurallarını esas al.
Hesabı netleştirdikten sonra sırada gerçekten emir vermek var. API ile strateji çalıştırmak isteyenler API kuantitatife giriş yazısına baksın; henüz kaydolmayanlar önce kayıttan API açmaya tüm akış yazısını yürüsün; OKX ile Binance arasında tereddütteysen kuantitatif için OKX mi Binance mi yazısını oku. Önce hesabı netleştir, sonra stratejiden konuş — kuantitatifin temel becerisi budur.